Widać to w abolicjonistycznych powieściach jego młodości i w wieku dojrzałym – w licznych, czasem aż natrętnych dygresjach o ubóstwie materialnym i duchowym – w Nędznikach.
W rodzinnej Francji znakomitą sławą cieszyło się przeniesienie na mały ekran "Nędzników" w reżyserii Roberta Hosseina (1985) z udziałem Lino Ventury, Jeana Carmeta i Michela Bouqueta.
W dzieciństwie często przenosił się wraz z ojcem, generałem w armii Napoleona Bonaparte, do Hiszpanii i Neapolu.
W nawiasie podano tytuł oryginalny utworu i rok pierwszego wydania francuskiego Dzieła Hugo były wielokrotnie adaptowane przez kino, telewizję i teatr.
Niektóre z jego powieści (Han z Islandii z 1823, Bug-Jargal (opublikowana w 1826) czy Katedra Marii Panny w Paryżu z 1831) reprezentują gatunek romantycznej powieści historycznej.
W 1828 Hugo opublikował pod wspólnym tytułem Ody i ballady całą swoją dotychczasową twórczość poetycką.
w Pauca Meae); emigracja wewnętrzna i polityczna – Hugo wyruszał samotnie odkrywać siebie wobec wszechświata.
W końcu w pisarzu patriota zwyciężył z pacyfistą: 17 września opublikował wezwanie do oporu i masowego powstania.
